فرش شاه عباسی چیست؟ آشنایی با طرح ها و رنگ های طرح شاه عباسی

ایران به عنوان یکی از بزرگ ترین و بهترین تولید کنندگان فرش در جهان شناخته می شود و انواع مختلفی از فرش ها با طرح های متنوع در کشورمان به تولید می رسند. در این میان، فرش شاه عباسی یک شاهکار بی نظیر به شمار می رود که طرفداران بسیار زیادی دارد. طرح ها و رنگ های مختلفی از فرش های شاه عباسی وجود داشته هر کدام از آن ها ویژگی های متفاوتی نسبت به هم خواهند داشت. همین عامل باعث شده تا انواع این فرش ها در میان عموم مردم بسیار محبوب شوند.

تشخیص فرش شاه عباسی از فرش های دیگر کار چندان سختی نیست. با این حال ما در این مطلب از فروشگاه فرش و مبل برادران مسلمی قصد داریم به شما بگوییم که فرش شاه عباسی چیست و شما را با طرح ها و رنگ های آن آشنا کنیم. اگر می خواهید با این فرش ها آشنا شوید، تا انتها ما را همراهی کنید.

 فرش شاه عباسی چیست؟

این فرش برای اولین بار در شهر اصفهان و در دوران شاه عباس صفوی طراحی و بافته شد؛ به همین دلیل اسم آن را فرش شاه عباسی گذاشتند. طرح شاه عباسی در دسته طرح های ختایی قرار می گیرد؛ به عبارتی به عنوان یکی از چشمگیرترین و زیباترین طرح های ختایی شناخته می شود.

در طرح های ختایی، بافنده از شکل گیاهانی استفاده می کند که در طبیعت وجود دارند؛ از همین رو در فرش های شاه عباسی، گلبرگ ها و برگ های زیبایی را می بینیم که بسیار ساده و انتزاعی هستند. طرح های استفاده شده در این فرش ها روی ظروف دوران ساسانی نیز وجود دارد که در آن دوران بسیار محبوب بودند؛ البته این طرح ها هنوز هم طرفداران خود را از دست نداده اند و فرش های شاه عباسی هنوز هم بسیار محبوب هستند. معمولا بافنده ها طرح گل لوتوس یا نیلوفر آبی را روی فرش های شاه عباسی طراحی می کنند.

در آن زمان فرش های شاه عباسی طرفداران بسیار زیادی پیدا کردند. همین عامل باعث شده تا شهرهای دیگر ایران مانند شهر تبریز و مشهد برای بافت این فرش ها اقدام کنند.

طرح های فرش شاه عباسی

اکنون که به خوبی فهمیدید فرش شاه عباسی چیست نوبت به این می رسد که در مورد انواع آن اطلاعات دقیقی به شما بدهیم. همانطور که اشاره کردیم از طرح گلبرگ ها و گیاهان برای بافت این فرش ها استفاده می کنند؛ اما در واقع دیگر طرح های شاه عباسی شامل مناره های کوچک، گوشه های گرد، طرح درختان، حیوانات و… می شود. انواع طرح های فرش شاه عباسی عبارتند از:

افشان شاه عباسی

در این نوع فرش ها باغی پر از گل های زیبا دیده می شود که ایده آن را از سردر مسجد گوهرشاد مشهد گرفته اند. بافنده های شهر خراسان انواع مختلفی از فرش شاه عباسی را تولید کرده اند که هر کدام از آن ها طرح های متنوعی دارند. با این حال در این نوع فرش مواردی همچون ترنج و لچک ها به چشم نمی خورد.

در فرش های افشان شاه عباسی نقش های اسلیمی و ختایی زیادی وجود دارد که دور تا دور توسط حاشیه های باریک و پهن احاطه شده اند. در این فرش ها گل های ریز و درشت به همدیگر متصل شده اند و طرح برگ و حیوانات نیز در میان گل ها وجود دارد. پیچیدگی طرح های شاه عباسی افشان یکی از اصلی ترین دلایل محبوبیت آن به شمار می رود. محبوب ترین طرح های افشان شاه عباسی شامل افشان شکسته، افشان پیج و افشان ختایی می شود.

شاه عباسی جانوری

کار چندان دشواری نیست که بدانید این نوع فرش شاه عباسی چیست. همانطور که از اسم این نوع طرح پیدا است، از طرح های جانوری، ختایی و گیاهان برای مرکز آن استفاده کرده اند. علاوه بر این در اطراف آن ها حاشیه ها و لچک هایی را طراحی کرده اند که در آن ها نیز نقش حیوان های مختلف وجود دارد. در فرش های شاه عباس جانوری، طرح حیواناتی مانند گرگ، غزال، گوزن و شیر بافته شده که در حال جست و خیر هستند.

بیشتر طرح هایی که در این فرش ها کشیده می شوند، قرینه هستند. در بیشتر طرح های حیوانی شاه عباسی، گل ها در وسط بافت شده اند و دور تا دور آن ها را حیوانات ظریف احاطه کرده اند. معمولا این مدل فرش ها در شهرهای کرمان و قم بافته می شوند.

شاه عباسی لچک و ترنج

به شکل دایره ای، نوار یا بیضی که در مرکز فرش بافته می شود ترنج می گویند. به چهار نقش یکسان که در گوشه های فرش می بافند نیز ترنج گفته می شود. با طرح هایی همچون برگ درختان، دهن اژدها، شاخ پیچ ها و نخل ها، لچک و ترنج را طراحی می کنند.

شاه عباس طره دار

فرش شاه عباس طره دار به طرح لچک و ترنج شباهت زیادی دارد، با این تفاوت که در اطراف این نوع فرش ها طراحی لچک در چهار گوش فرش به چشم نمی خورد. در این طرح لچک ها به شکل طره ای دور تا دور زمینه را می پوشانند.

فرش شاه عباس شیخ صفی

برای طراحی این فرش از گل های خربزه ای استفاده می کنند و این گل ها دور تا دور ترنج مرکز را در برمی گیرند. برای تزئین چهار گوشه فرش نیز از لچک استفاده کرده اند. در اصل ایده این طرح را از قالی موجود در آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی گرفته اند.

رنگ فرش شاه‌ عباسی

ممکن است بپرسید که رایج ترین رنگ فرش شاه عباسی چیست؟ در این فرش ها از انواع مختلف رنگ به خصوص رنگ های روشن، شاد و سرزنده استفاده خواهند کرد. در هر فرش شاه عباسی حداقل از چهار رنگ زیبا استفاده کرده اند.

رنگ زمینه فرش شاه عباسی معمولا نخودی و لاکی روشن و سیر است و برای حاشیه فرش از رنگ های آجری و سرمه ای استفاده کرده اند. علاوه بر این از رنگ های نیلی، فیروزه ای، بژ، آبی، سبز و کرم برای تولید این فرش ها استفاده می کنند.

جمع بندی

در این مطلب به طور مفید توضیح دادیم که فرش شاه عباسی چیست و انواع آن را برای شما نام بردیم. علاوه بر این گفتیم که برای تولید این فرش ها از چه رنگ هایی استفاده می شود. فرش شاه عباسی یکی از زیباترین و قدیمی ترین طرح فرش ها در ایران است که قدمت زیادی دارد. با این حال این فرش ها هنوز هم در میان مردم بسیار محبوب هستند.

شما عزیزان می توانید برای خرید این فرش یا سایر انواع فرش سنتی، به بخش فروشگاه سایت ما مراجعه کنید.