فرش گبه چیست؟ + مقایسه آن با گلیم (بررسی تخصصی)
گبه و گلیم، هردو از محصولات اصیل ایرانی بوده و استفاده از آنها از زمان گذشته تاکنون رواج داشته است. تفاوت های بین این دو محصول، اگرچه ممکن است در نگاه اول به چشم نیاید، اما باید به این موضوع توجه داشته باشید که توجه به همین تفاوت هاست که به شما کمک می کند تا گبه و گلیم را از یکدیگر تشخیص دهید.
در این مطلب از فروشگاه فرش و مبل برادران مسلمی، به سوال “فرش گبه چیست؟” پاسخ داده و سپس، فرش گبه را به طور کامل و دقیق با گلیم مقایسه کرده ایم؛ پس با ما همراه باشید!
معرفی فرش گبه
گبه در زبان فارسی به معنی چیزی خشن و طبیعی است. قالی هایی با نام گبه شناخته می شوند، با استفاده از پشم و توسط بانوان محلی ساخته می شوند و طرفداران زیادی را نیز به خود اختصاص داده اند. تولید فرش گبه مخصوصا در جنوب کشور ایران و نواحی عشایر نشین رواج بیشتری دارد.
گبه ها برخلاف فرش هایی که در استان های آذربایجان، فارس و دیگر نواحی ایران تولید می شوند، ظاهر مینیمالیستی و بافت درشتی دارند. فرش گبه طرح و نقش کمی دارد و معمولا نمایانگر عناصر طبیعی همچون گیاهان و حیوانات است. افراد عشایر و کوچ نشینی که در زمان قدیم گبه ها را می بافتند، هنگام انتخاب عناصر تزئینی و نقش و نگار این فرش ها، از طبیعت و محیط اطراف خود الهام می گرفتند و به همین دلیل است که نقش و نگار گیاهان، حیوانات و بسیاری از نمادهای هندسی را می توان در گبه های بافته شده در چندین قرن پیش مشاهده کرد.
امروزه نیز این طرح ها به عنوان نماد اصلی فرش گبه حفظ شده و گبه ها را علاوه بر نوع بافت خاصی که دارند، با طرح های آنها نیز شناسایی می کنند.
فرش گبه چه ویژگی هایی دارد؟
حالا که به سوال “فرش گبه چیست؟” پاسخ دادیم، خوب است در مورد مهم ترین ویژگی ها و خصوصیات فرش گبه نیز مطالبی را مطرح کنیم. اطلاع از این ویژگی ها اهمیت بسیار بالایی در تشخیص فرش گبه داشته و فرایند مقایسه گبه و گلیم را برای افراد تسهیل می کند:
- فرش گبه پرزهای بلندی دارد و در بعضی موارد، ارتفاع پرزهای آن به یک سانتی متر می رسد.
- گبه بافت درشتی دارد و فاقد نقش و نگارهای ظریف است.
- گبه در ابعاد بزرگ تولید نمی شود و اندازه آن معمولا بین 2 تا 6 متر مربع است.
- جنس فرش گبه از پشم است. گبه ها برای نرمی بیشتر، تعداد پود بیشتری (3 تا 5 پود در هر رج) دارند.
- گبه وزن زیادی دارد؛ به طور میانگین، وزن هر یک متر مربع از فرش گبه، تقریبا معادل 3 کیلوگرم است.
- نوع گره فرش گبه از نوع فارسی است.
- گبه با استفاده از نقشه بافته نمی شود و طرح و نقش آن، حاصل ذهن بافنده است.
- بسیاری از گبه ها به صورت ساده و بدون طرح بافته می شوند.
مقایسه گبه و گلیم
گبه به عنوان نوعی فرش، ممکن است در نگاه اول تفاوت زیادی با گلیم یا دیگر محصولات مشابه نداشته باشد؛ اما جالب است بدانید که گبه و گلیم از بسیاری جهات با یکدیگر متفاوت هستند. در این بخش از مقاله، گبه و گلیم را از لحاظ اندازه، جنس و بافت، طرح و رنگ با یکدیگر مقایسه کرده ایم:
اندازه
فرش گبه چیست و از لحاظ اندازه، چه تفاوتی با گلیم دارد؟ این سوالی است که به طور فراوان از سوی خریداران فرش هایی مانند گلیم و گبه پرسیده می شود. یکی از اصلی ترین تفاوت های بین گلیم و گبه، اندازه کوچک تر گبه نسبت به گلیم است؛ به طور کلی، گبه را می توان به عنوان یکی از انواع فرش های کوچک در نظر گرفت که معمولا مساحتی بین 2 تا 6 متر مربع دارد؛ در حالی که گلیم ممکن است در ابعاد بزرگ تر نیز تولید شود.
جنس و بافت
گلیم و گبه هردو با استفاده از الیاف طبیعی مخصوصا پشم بافته می شوند و از این لحاظ، شباهت زیادی به یکدیگر دارند؛ اما تفاوت اصلی، در شیوه بافت و میزان تراکم پود است. گلیم، بافت ساده تری دارد و پودها به طور مستقیم و بدون گره زدن، از میان تارها عبور می کنند؛ به همین علت، گلیم دارای سطحی صاف و بدون پرز است.
در مقابل، گبه بافت یپچیده تری دارد و پودهای آن، از طریق گره خوردن به دور تارها، موجب ایجاد پرزهایی می شوند. این پرزها ظاهری نرم و کرکی به گبه می دهند و جذابیت خاصی را به ارمغان می آورند.
طرح
افرادی که سوال “فرش گبه چیست؟” را مطرح می کنند، معمولا علاقه دارند تا در مورد طرح این فرش و تفاوت آن با طرح گلیم نیز اطلاعاتی به دست آورند. در پاسخ به این پرسش باید بگوییم که طرح گلیم، معمولا ساده، تکرار شونده و هندسی است و در اغلب مواقع، نقشه از پیش تعیین شده ای دارد؛ اما طرح های گبه، فاقد نقشه و به صورت ذهنی هستند. این طرح های ذهنی، معمولا شامل طرح های طبیعی مانند گیاهان،حیوانات و انسان ها بوده و همین موضوع، باعث علاقمندی بسیاری از افراد به فرش گبه شده است.
رنگ
از دیگر مواردی که موجب ایجاد تمایز میان گبه و گلیم می شود، مربوط به رنگ این دو محصول است. معمولا تنوع رنگی که در تولید گلیم وجود دارد، بیشتر از گبه است؛ البته این موضوع در مورد گلیم و گبه های ماشینی بیشتر به چشم می خورد. دلیل این موضوع نیز آن است که تنوع الیاف مصنوعی که در تولید گلیم و گبه های ماشینی مورد استفاده قرار می گیرند بسیار بالا است؛ اما در گلیم ها و گبه های دستباف، به دلیل استفاده از کرک و پشم طبیعی به جای مواد مصنوعی، تنوع رنگ کمتری دیده می شود.
جمع بندی
در این مطلب، به سوال رایج “فرش گبه چیست؟” پاسخ داده و تفاوت های موجود بین گلیم و گبه را به صورت تخصصی مورد بررسی قرار دادیم. گلیم و گبه هردو جزء هنرهای ایرانی بوده و امروزه در انواع مختلف و جذابی به فروش می رسند. اگر شما هم از علاقمندان به آثار سنتی هستید، خرید این محصولات می تواند انتخاب خوبی برایتان به شمار رود و جلوه خاص و زیبایی را به خانه تان هدیه دهد.
برای خرید جذاب ترین مدل های گلیم و گبه می توانید به بخش فروشگاه سایت ما مراجعه کنید.