نگهداری فرش دستباف لوله شده | مکان مناسب انبار کردن

فرش های دستباف دارایی های با ارزشی هستند که علاوه بر ارزش مالی، بخشی از هنر و فرهنگ ما را در دل خود دارند. خیلی از اوقات پیش می آید که به خاطر جابجایی منزل، تغییر در چیدمان یا بازسازی ساختمان، مجبور می شویم این آثار هنری را برای مدتی طولانی در گوشه ای بگذاریم. در چنین شرایطی، دانستن اصول نگهداری فرش دستباف لوله شده اهمیت بسیار زیادی پیدا می کند؛ زیرا کوچک ترین غفلت باعث آسیب های جبران ناپذیری به بافت، رنگ و ارزش قالی می شود. با خواندن این مقاله از سایت برادران مسلمی، شما به طور کامل یاد می گیرید که چطور فرش خود را برای انبار کردن آماده کنید، چه نکاتی را رعایت کنید و کدام فضا برای قرار دادن آن ایمن تر است.

روش های نگهداری فرش دستباف لوله شده

انبار کردن فرش دستباف الزاماتی دارد که فراتر از یک جمع کردن ساده است و باید با دقت تمام انجام شود تا بافت قالی دچار شکستگی نگردد. در این بخش، تمام مراحلی که پیش از انبار کردن فرش باید طی کنید را به صورت جداگانه و با جزئیات کامل شرح می دهیم:

غبارگیری و تمیز کردن عمیق

قبل از این که به فکر لوله کردن فرش بیفتید، باید تمام ذرات خاک و غباری که در میان گره ها جا خوش کرده اند را خارج کنید. ذرات ریز خاک مثل سنباده عمل کرده و در اثر فشار وزن فرش، الیاف پشم و ابریشم را می برند.  اگر فرش را به خوبی تکان ندهید، آلودگی های باقی مانده در تار و پود به مرور زمان باعث سفت شدن بافت و ایجاد محیطی برای رشد قارچ ها می شوند. بنابراین، استفاده از جاروبرقی های صنعتی یا سپردن فرش به مراکز تخصصی برای غبارگیری مکانیکی قبل از نگهداری فرش دستباف لوله شده، یک اقدام زیرکانه است.

شستشو و خشک کردن اصولی

اگر فرش شما لکه ای دارد یا مدت زیادی از آخرین شستشوی آن می گذرد، حتما آن را به مراکز معتبر قالیشویی بسپارید تا مواد آلی از آن خارج شود. باقی ماندن ذرات مواد غذایی یا چربی روی الیاف طبیعی، بهترین منبع تغذیه برای لاروهای بید است که در فضای بسته انبار به سرعت تکثیر می شوند. نکته حیاتی پس از شستشو، اطمینان از خشک شدن صددرصدی تمام لایه ها است؛ چرا که حتی ذره ای رطوبت در مغز فرش باعث پوسیدگی و ایجاد بوی ناخوشایند در عرض چند هفته می شود.

استفاده از محافظ های ضد بید

بیدها و موریانه ها دشمنان شماره یک الیاف پروتئینی هستند و برای دفع آن ها باید از مواد شیمیایی یا سنتی به شکلی زیرکانه بهره برد. استفاده از قرص های نفتالین یا مواد مشابه مثل گزانتین بسیار مرسوم است، اما نباید این مواد را مستقیم روی الیاف قرار دهید؛ بلکه آن ها را در کاغذ سفید بپیچید و لای فرش بگذارید. روش های قدیمی مثل استفاده از تنباکو یا پاشیدن فلفل سیاه هم در دور کردن حشرات موثر است، به شرطی که هر چند ماه یک بار فرش را باز کرده و وضعیت سلامت آن را چک کنید.

لوله کردن در جهت خواب فرش

شیوه رول کردن فرش تاثیر مستقیم بر حفظ سلامت چله ها و جلوگیری از کج شدن قالی در درازمدت دارد. فرش باید حتما در جهت خواب الیاف و به صورت کاملا تراز لوله شود تا دو طرف آن از نظر ضخامت یکسان بماند و فشاری به لبه ها وارد نیاید. لوله کردن باید نه خیلی سفت باشد که الیاف بشکند و نه خیلی شل که گرد و خاک به داخل نفوذ کند؛ همچنین دقت کنید که ریشه ها زیر لایه ها خم نشوند تا از پارگی آن ها جلوگیری شود.

انتخاب پوشش پارچه ای نخی

بزرگترین اشتباه در نگهداری فرش دستباف لوله شده، قرار دادن آن داخل کیسه های پلاستیکی است که مانع گردش هوا می شوند. پلاستیک باعث عرق کردن فرش و ایجاد رطوبت گلخانه ای می گردد که نتیجه آن پوسیدن بافت در زمان کوتاه است، بنابراین بهتر است از پارچه های نخی یا کتانی سفید استفاده کنید. پارچه اجازه می دهد تا فرش به اصطلاح نفس بکشد و از تجمع گازهای ناشی از مواد ضدبید جلوگیری کرده و در عین حال مانع ورود دوده و خاک به قلب فرش می گردد.

ویژگی های یک مکان مناسب برای انبار کردن فرش دستباف

فضایی که برای گذاشتن فرش انتخاب می کنید، باید استانداردهای خاصی داشته باشد. انبار نباید صرفا یک اتاق خالی باشد، بلکه باید شرایط محیطی آن به طور مداوم کنترل شود:

کنترل میزان رطوبت و دما

رطوبت مطلوب برای انبار باید زیر 50 درصد باشد. رطوبت زیاد باعث فعالیت قارچ ها و کپک ها می شود که بوی ناخوشایندی ایجاد کرده و رنگ های طبیعی فرش را کدر می کند. همچنین دمای محیط نباید خیلی بالا برود. گرمای زیاد باعث خشک شدن روغن طبیعی در الیاف پشم شده و بافت فرش را شکننده و زبر می کند. دمای 20 درجه سانتی گراد بهترین وضعیت برای این فضا است.

عاری از حشرات موذی

علاوه بر بید، موریانه و سوسک های فرش هم تهدیدات جدی هستند. موریانه معمولا از طریق کف زمین و دیوارهایی که نم دارند وارد می شود. به همین دلیل فاصله از زمین و دیوار حیاتی است. برای مقابله طبیعی، استفاده از کیسه های کوچک حاوی اسطوخودوس یا چوب سدر لای فرش بسیار موثر است. این گیاهان بویی دارند که حشرات از آن فراری هستند و برخلاف نفتالین، بوی ناخوشایندی به فضای خانه نمی دهند.

جریان داشتن هوای تازه

محیط های کاملا بسته که هیچ دریچه تهویه ای ندارند، برای انبار کردن فرش خطرناک هستند. هوای راکد باعث می شود گازهای ناشی از مواد ضدبید یا رطوبت احتمالی در یک جا جمع شوند. وجود یک فن کوچک یا باز گذاشتن درب اتاق برای چند ساعت در هفته، به سلامت ماندن بافت فرش کمک زیادی می کند.

نورپردازی و ایمنی در برابر آفتاب

نور مستقیم خورشید دارای اشعه فرابنفش است که پیوندهای شیمیایی رنگ های گیاهی را می شکند. اگر انبار پنجره دارد، حتما با پرده های ضخیم جلوی نور را بگیرید. تاریک بودن محیط لزوما بد نیست، اما تاریکی مطلق همراه با رطوبت، بهشت بیدهاست؛ لذا تعادل در نور و هوا کلید موفقیت است.

وضعیت کف و دیوارهای انبار

دیوارها نباید دارای لوله های آب توکار باشند که احتمال نشتی دارند. همچنین کف انبار نباید مستقیما از سیمان یا گچ باشد؛ چون این مواد رطوبت را به خود می کشند و به فرش منتقل می کنند. بهترین حالت، کف پوش های سنگی یا سرامیکی است که کاملا خشک و تمیز باشند.

جلوگیری از چروک شدن فرش دستباف لوله شده در طول زمان

وقتی فرش برای ماه ها یا سال ها به صورت لوله شده باقی می ماند، وزن لایه های بیرونی روی لایه های داخلی فشار می آورد. این فشار باعث می شود لایه مرکزی تخت شده و پس از باز کردن، فرش موج دار به نظر برسد.

• استفاده از لوله: یک لوله محکم از جنس پی وی سی یا مقوای فشرده ضخیم تهیه کنید و فرش را دور آن بپیچید. این کار باعث می شود هسته مرکزی فرش مستحکم بماند و از چروک های عمقی جلوگیری شود.
• عدم چیدمان عمودی: فرش را هرگز به دیوار تکیه ندهید. این کار باعث می شود تمام وزن روی لبه پایینی فرش بیفتد و اصطلاحا فرش شکم بدهد. فرش باید همیشه به صورت افقی قرار بگیرد.
• استفاده از پالت یا قفسه: فرش را مستقیم روی زمین نگذارید. از پالت های چوبی یا فلزی که حداقل 20 سانتی متر از سطح زمین فاصله دارند استفاده کنید تا جریان هوا از زیر آن هم عبور کند.
• تعداد محدود روی هم: اگر چندین فرش دارید، نباید بیش از 3 عدد را روی هم بگذارید. فرش های زیرین تحت فشار زیاد له می شوند و نقش و نگار آن ها آسیب می بیند.

جمع بندی

مراقبت از قالی های اصیل ایرانی در زمان انبارداری، تضمینی برای ماندگاری این میراث برای نسل های بعدی است. در طول این مطلب متوجه شدید که نگهداری فرش دستباف لوله شده نیازمند رعایت یکسری ریزه کاری است. مکانی که برای این کار انتخاب می شود باید از نظر دما و رطوبت کاملا پایدار باشد و هوا به راحتی در آن جریان پیدا کند. دوری از نور خورشید و جلوگیری از ایجاد فشار سنگین روی لایه های فرش، مانع از تغییر رنگ و دفرمه شدن آن می گردد. با سرکشی مرتب و رعایت فاصله از زمین، می توان با خیال جمع فرش ها را برای سالیان طولانی در انبار نگه داشت. اگر به دنبال خرید فرش های نفیس، مبلمان مدرن یا وسایل دکوراسیون خاص هستید ، فروشگاه برادران مسلمی در این مسیر شما را یاری می کند.

سوالات متداول

آیا برای فرش های ماشینی هم باید همین مراحل را طی کرد؟

فرش های ماشینی به دلیل داشتن مواد پلاستیکی و چسب در پشت خود، حساسیت کمتری نسبت به بید دارند اما در برابر رطوبت و فشار بسیار ضعیف هستند و زودتر دچار شکستگی بافت می شوند؛ لذا رعایت این نکات برای آن ها هم لازم است.

اگر فرش در انبار بوی نا گرفت، چه کار کنیم؟

فرش را در یک فضای باز و سایه پهن کنید تا هوا بخورد. می توانید مقدار کمی جوش شیرین روی آن بپاشید و بعد از 20 دقیقه با مکش قوی جاروبرقی بکشید تا بو را به خود جذب کند.

بهترین راه برای خرید فرش و وسایل دکوراسیون چیست؟

برای دسترسی به کلکسیونی از زیباترین فرش ها و مبلمان با کیفیت، می توانید به سایت برادران مسلمی مراجعه کنید و از تنوع محصولات برای چیدمان خانه خود بهره ببرید.