نحوه نگهداری فرش ابریشم ( مهم ترین اصول)

فرش ابریشم به عنوان یکی از نفیس ترین و زیباترین دستبافته های دنیا شناخته می شود که نماد هنر، ذوق و اصالت ایرانی است. این فرش ها نه فقط یک پوشش یا کالای مصرفی، بلکه سرمایه ای ارزشمند، میراثی ماندگار و گاهی آثاری هنری بی بدیل به شمار می آیند. بافت لطیف، طرح و نقش ظریف، درخشندگی خاص و رنگ های زنده، همگی عواملی هستند که فرش ابریشم را از سایر انواع فرش متمایز می کنند و ارزش بالایی برای آن می آفرینند.

اما همین ویژگی های منحصر به فرد، فرش های ابریشم را در برابر عوامل محیطی و فیزیکی، آسیب پذیرتر از سایر انواع فرش کرده است. در این مطلب از فروشگاه فرش و مبل برادران مسلمی، به طور جامع و گام به گام، مهم ترین اصول و بایدها و نبایدهای نگهداری فرش ابریشم را بررسی می کنیم تا این سرمایه ارزشمند، سال ها زیبا و سالم باقی بماند.

آشنایی با ویژگی ها و آسیب های رایج فرش ابریشم

قبل از بیان نکات نگهداری، شناخت طبیعت فرش ابریشم و ویژگی های خاص آن حیاتی است. الیاف ابریشم، بسیار نرم، ظریف، درخشان و در عین حال حساس تر از پشم و نخ های مصنوعی هستند. همین امر باعث آسیب پذیری آن ها در مقابل عواملی نظیر نور آفتاب، مواد شیمیایی، رطوبت، حرارت و سایش می شود. شایع ترین آسیب های فرش ابریشم شامل موارد زیر هستند:

• رنگ پریدگی و زردشدگی بر اثر نور خورشید یا مواد شوینده قوی
• پوسیدگی و تضعیف الیاف به خاطر رطوبت یا آب گرفتگی
• ایجاد لکه های غیرقابل حذف مخصوصا برای مواد خوراکی و نوشیدنی های رنگی
• جذب آلودگی و گرد و غبار در عمق بافت به علت ظرافت نخ ابریشم
• پارگی یا جدا شدن ریشه ها و کنار فرش به علت کشیدگی، فشار یا ضربه
• آسیب دیدگی توسط حشرات (مانند بید) به دلیل مواد طبیعی

بر همین اساس، مجموعه ای از اصول و راهکارهای نگهداری فرش ابریشم برای جلوگیری از این آسیب ها لازم الاجراست.

محل مناسب قرارگیری فرش ابریشم

محل قرارگیری، نقش حیاتی در حفظ سلامت و زیبایی فرش ابریشم ایفا می کند و باید نکات زیر را در مورد آن رعایت کرد:

پرهیز از نور مستقیم آفتاب

نور مستقیم و طول مدت خورشید، موجب رنگ پریدگی و کاهش درخشش ابریشم می شود. اگر امکان انتخاب مکان وجود دارد، فرش ابریشم را هرگز زیر پنجره، روبروی نورگیر یا مکان هایی با تابش شدید قرار ندهید. در صورت اجبار، از پرده های ضخیم، شیشه های ضد UV یا حتی کاورهای توری روشن روی خود فرش هنگام ساعات تابش بهره ببرید.

عدم قرارگیری در محل پر رفت و آمد

فرش ابریشم برای پذیرایی های رسمی یا اتاق های کم رفت و آمد مناسب تر است. قرار دادن این فرش در راهروها، جلوی ورودی منزل، یا نقاط رفت و آمد بالا (حتی بین مبل و میز)، باعث سائیدگی سریع و کاهش عمر مفید فرش می شود.

دوری از رطوبت، آب و حرارت مستقیم

رطوبت به سرعت ابریشم را پوسیده می کند و تماس مستقیم با جریان حرارت بالا سبب خشک شدن، شکنندگی و تغییر رنگ الیاف می شود. به همین دلیل برای نگهداری فرش ابریشم، از پهن کردن آن در محل هایی مانند کنار حمام، آشپزخانه، نزدیکی شوفاژ یا بخاری و زیر گلدان های آبی پرهیز کنید.

استفاده از زیرانداز مناسب 

فرش ابریشم به علت نرمی و وزن پایین، روی کف های سرامیکی، سنگی یا پارکت ممکن است لغزنده باشد یا فرسایش پیدا کند. زیرفرشی نمدی یا فومی، جلوی لیز خوردن فرش، سایش پشت و افزایش آسیب را می گیرد و انعطاف بیشتری ایجاد می نماید.

اصول تمیز کردن و نظافت روزانه فرش ابریشم 

نظافت و پاکیزگی از فاکتورهای اصلی تضمین ماندگاری فرش ابریشم است، اما باید با حساسیت و دقت بالا انجام شود:

استفاده صحیح از جاروبرقی 

فرش ابریشم را به هیچ عنوان با جاروبرقی چرخ دار سنگین و با برس چرخان یا فرچه های درشت جارو نکنید؛ این کار، پرزها و الیاف را از جای خود جدا کرده یا پارگی ایجاد می کند. بهتر است از سری ساده جاروبرقی و با کمترین قدرت مکش، به آرامی سطح فرش را جارو کنید. جارو را در جهت خواب پرزهای فرش و نه علیه آن حرکت دهید.

پاک کردن فوری لکه 

لکه های آب، چای، قهوه، مواد چرب یا رنگی را سریع و با یک دستمال نخی و تمیز و کمی آب سرد پاک نمایید. یکی از مهم ترین نکات نظافت و نگهداری فرش ابریشم این است که هیچ گاه از مواد شوینده شیمیایی قوی، سفیدکننده، وایتکس یا مواد اسیدی استفاده نکنید.

برای پاک کردن لکه های سخت نیز ابتدا با یک دستمال کاملا خشک، مایع اضافی را جذب کنید. سپس با استفاده از یک دستمال مرطوب شده با آب خنک، لکه را به آرامی و بدون فشار و مالش زیاد پاک نمایید.

در صورت لزوم، مقدار بسیار کمی صابون طبیعی و بدون عطر را حل کرده و با یک پنبه آغشته به آن ناحیه لکه را بمالید و سپس با دستمال آب کشیده، محل را تمیز کنید.

هواگیری و تکان دادن دوره ای فرش 

هر چند وقت یکبار (حداکثر هر دو هفته)، فرش کوچک ابریشمی را بردارید، به آرامی تکان دهید تا گرد و غبار خارج شود. فرش های بزرگ را می توان با ملایمت از یک سمت بلند کرد و روی لبه راه پله یا پایه تمیز آویزان نمود تا هوا بخورد، اما نباید در معرض آفتاب باشد.

شستشوی فرش ابریشم؛ اصول و هشدارها 

شستشوی فرش ابریشم همواره باید بسیار با احتیاط، اصولی و در صورت امکان توسط مراکز تخصصی انجام شود. شستشوهای خانگی یا سنتی بزرگ ترین آسیب رساننده به این نوع فرش هاست. از مهم ترین اصول نگهداری فرش ابریشم در این زمینه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

زمان مناسب برای شستشو 

بسته به میزان استفاده، مکان قرارگیری و آلودگی، معمولا شستشوی هر دو یا سه سال یک بار کافی است؛ مگر اینکه لکه بسیار جدی یا حادثه خاص اتفاق افتاده باشد.

شستشوی خانگی؛ بله یا خیر؟

شستشوی فرش ابریشم در خانه به هیچ وجه توصیه نمی شود. آب داغ، مواد شوینده قوی، خشک کردن ناکافی یا فشار شدید، رنگ بری، زرد شدن، پارگی یا حتی چروک شدن شدید الیاف را به همراه دارد.

تحویل به قالیشویی تخصصی 

فرش ابریشم را فقط به واحدهای مجاز و متخصص در شستشوی ابریشم بسپارید و مطمئن شوید که از شوینده های استاندارد، ph متعادل، دستگاه های مدرن و دمای مناسب استفاده می شود.

شیوه صحیح جابجایی و انبار فرش ابریشم 

گاهی لازم است فرش به دلیل تغییر دکوراسیون یا جابجایی منزل جمع آوری و نگهداری شود. رعایت موارد زیر در نگهداری فرش بسیار مهم است:

تا نزنید؛ لوله کنید! 

ابریشم بسیار شکننده است و با تا زدن در عرض مدت کوتاهی محل خط تا، سفید و ضعیف خواهد شد. برای نگهداری فرش ابریشم، همواره آن را به شکل لوله (از عرض یا همراه خواب فرش) جمع کنید و دور آن یک پارچه ضخیم نخی یا ملحفه بپیچید تا گرد و غبار و نور را جذب کند.

دمای محیط و تهویه مناسب 

انبار فرش باید دارای هوای خشک، بدون رطوبت و دمای معتدل باشد. هرگز فرش ابریشم را در زیرزمین، گوشه های مرطوب یا کمدهای تماس با بخار قرار ندهید. کپک، بوی نامطبوع و حتی پوسیدگی کامل در انتظار این اشتباه خواهد بود.

محیط دور از حشره و گرد و غبار 

برای پیشگیری از بیدزدگی، می توانید از کیسه های پارچه ای کوچک حاوی تنباکو خشک، پوست پرتقال خشک یا قرص های مخصوص غیرشیمیایی در لایه نخی فرش استفاده کنید.

بررسی دوره ای وضعیت فرش انبار شده 

از دیگر نکات مهم نگهداری فرش ابریشم این است که هر شش ماه یکبار، لوله را باز کرده، فرش را بازدید و مجددا هواگیری نمایید تا چروک یا رطوبت به الیاف آسیب نزند.

مرمت و رفع آسیب های فرش ابریشم 

فرش های ابریشم، در صورت آسیب جزئی (پارگی، سوختگی خفیف، ریش ریش شدن لبه ها یا بیدزدگی محدود)، باید توسط متخصصان حرفه ای ترمیم شود. هرگز خودتان اقدام به تعمیر یا قیچی کردن بخش آسیب دیده نکنید. ضمن اینکه هرچه آسیب زودتر ترمیم شود، قابل رویت بودن آن کمتر و دوام کلی فرش بیشتر خواهد بود.

سخن پایانی 

فرش ابریشم، افزون بر زیبایی کم نظیرش، به دلیل لطافت و خاصیت طبیعی ابریشم به مراقبت فوق العاده ای نیاز دارد. رعایت نکات مهم نگهداری فرش ابریشم، از انتخاب مکان مناسب و دوری از نور و رطوبت و جابجایی صحیح گرفته تا انجام نظافت با وسایل مخصوص، تضمین کننده عمر طولانی و حفظ ارزش مادی و معنوی این فرش گران بها است.

در پایان، شما عزیزان می توانید برای خرید زیباترین مدل های فرش، به بخش فروشگاه ما سری زده و مدل های ترند و جذاب را بر حسب سلیقه خود انتخاب کنید.