خرید گلیم دستباف و ماشینی در طرح بندی جدید و با قیمتی مناسب

مخاطبین خرید گلیم نسبت به گذشته بیشتر شده؛ چرا که تعداد گلیم های ماشینی موجود در بازار افزایش یافته اند و دیگر گزینه های موجود به گلیم های دستباف محدود نیستند. متاسفانه گلیم نسبت به فرش ها کمتر شناخته شده هستند و به همین دلیل مخاطبین زیادی نمی توانند گلیم مناسب و مرغوبی را بیابند.

با ما در این راهنمای خرید از فروشگاه فرش و مبل برادران مسلمی همراه بمانید تا با نکات مهم در رابطه با خرید گلیم آشنا بشوید. گلیم ها یکی از نمادهای مهم هنر و اصالت ما ایرانی ها هستند و به همین علت باید با انتخاب مرغوب ترین گلیم ها این نماد هنر را حفظ و از آن حمایت کرد.

آشنایی با گلیم ایرانی

منظور از گلیم ها همان فرش های ساده ای هستند که معمولا از پنبه یا پشم برای تولید آن ها استفاده شده. البته برخی از گلیم های بسیار مرغوب نیز با الیاف ابریشم تولید می شوند. در گلیم ها پود از میان تار عبور می دهند و در برخی از طراحی نیز از الیاف ویژه ای به کار می برند که تولید گلیم را سخت تر خواهد کرد. قیمت گلیم هایی که از طراحی ها و الیاف ویژه تولید شده اند بسیار بالا است؛ چرا که تولید آن ها وقت گیر خواهد بود و به نسبت به سایر گلیم ها کیفیت بیشتری دارند.

متاسفانه برخی گلیم ها را با زیلو یا جاجیم ها اشتباه می گیرند. همان طور که گفتیم گلیم ها همان فرش هایی هستند که با بافتن پودها بر تارهای بر دار افراشته تنیده و تولید شده اند. همچنین برای تولیدشان مانند زیلو و جاجیم از دستگاه های کمکی استفاده نمی شود. گلیم ها انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

• گلیم ساده ( بی چاک و چاکدار )
• گلیم سوماک
• گلیم فرش
• پلاس

البته تعریفی که از گلیم در این جا داشته ایم مرتبط با گلیم های دستباف بوده و گلیم های ماشینی از الیاف متنوعی تری تولید می شوند. در ادامه نیز نکات مهم برای خرید آن را بررسی می کنیم.

نکات مهم برای خرید گلیم

به هنگام خرید گلیم باید به نکات مختلفی توجه داشته باشید تا گلیمی مرغوب و خوب را برای منزل خود تهیه کنید. در زیر هر کدام از این نکات را بررسی کرده ایم:

ثبات رنگ

اولین نکته ای که در هنگام خرید به آن دقت می شود، رنگ گلیم است. گلیمی ارزش خرید دارد که از رنگ های استفاده شده در خامه های مصرفی آن مطلع باشید. دانستن این موضوع کمک می کند تا از میزان ثبات رنگ گلیم آگاه بشوید. اگر خامه های گلیم انتخاب شده شما به درستی رنگرزی نشده باشد و آن را دوباره نشورند، این محصول به راحتی رنگ خود را از دست خواهد داد.

درخواست اطلاع از خامه های مصرفی گلیم ها برای تشخیص ثبات رنگ عملی نیست. پس از چه طریقی از مرغوب بودن ثبات رنگ گلیم آگاه بشویم و بدانیم که ارزش خرید دارد؟ خوشبختانه می توانید از یک راه حل ساده استفاده کنید. تنها کافی است که پارچه ای سفید مرطوبی را بر روی قسمت هایی از گلیم انتخاب شده بکشید.

توصیه می کنیم پارچه را بر روی قسمت هایی که ترکیب بیشتری از رنگ در آن ها استفاده شده محکم تر بکشید. اگر رنگی به پارچه سفید شما منتقل نشد، خیال تان از مرغوب بودن تثبیت رنگی گلیم راحت باشد. برای مطئمن شدن از این که ارزش خرید دارد با ما همراه بمانید تا به بررسی سایر نکات نیز بپردازیم.

مواد به کار رفته

با توجه به این که تمام هویت هر گلیم به الیاف آن وابسته است باید به هنگام خرید گلیم از کیفیت و مرغوب بودن مواد به کار رفته این محصولات مطلع باشید. گلیم هایی که دستباف هستند از الیاف طبیعی تولید شده اند. همان طور که در بالا نیز اشاره کرده ایم، معمولا گلیم های دستباف دارای الیاف پنبه، ابریشم، پشم یا ترکیبی از این الیافند.

نوع و همچنین مقدار هر کدام از الیاف به کار گرفته شده در گلیم ها بر روی قیمت گلیم تاثیر دارند. در بین الیاف به کار برده شده ابریشم ها بهترین هستند. در مرتبه دوم هم گلیم های پشمی قرار می گیرند. البته هر پشمی قابل قبول نیست و تنها پشم های با کیفیت بسیار بالای تولید شده از نژادهای مرغوب گاو و گوسفند می توان در جایگاه دوم قرار داد. همچنین لازم به یادآوری است که الیاف معرفی شده مخصوص گلیم های دستباف است و نه گلیم های ماشینی.

بررسی پود

به هنگام خرید گلیم پودهای گلیم را به دقت بررسی کنید. گلیمی با کیفیت و مرغوب است که از پودهای بیشتر و همچنین متراکم تری تولید شده باشد. خوشبختانه بررسی وضعیت پودهای گلیم کار چندانی سختی نیست و نیازی به اطلاعات دقیق و کاملی نسبت به گلیم ها نخواهید داشت. برای تشخیص این موضوع به شما راهکار ساده ای را پیشنهاد می کنیم. گلیم مدنظر را بلند و قسمتی از آن را انتخاب کرده. با دو دست خود باید دو طرف گلیم را بکشید. پس از این کار با دو نتیجه روبرو خواهید شد:

• اگر گلیم تان پر پود و متراکم باشد، در برابر کشیدن های شما مقاومت خواهد کرد و تغییری در آن مشاهده نمی شود. به همین دلیل این گلیم مرغوب است و به خاطر کیفیتش ارزش خرید دارد.
• در حالت دوم با کشیدن شما، گلیم هم کش خواهد آمد. هر چه کشیدن را بیشتر ادامه بدهید، احتمالا این گلیم بی کیفیت بازتر می شود و در نهایت تارهای سفید رنگ آن را مشاهده خواهید کرد. این گلیم نامرغوب به خاطر متراکم نبودن پودهایش به هیچ وجه ارزش خرید ندارد.

وزن گلیم

به هنگام خرید گلیم باید به وزن آن نیز توجه کرد.به طور معمول سبک بودن گلیم نشان دهنده کیفیت خوب آن است؛ چرا که از تار و پودهای ظریف و محکم تری ساخته شده اند. البته این نکته نمی تواند ملاک دقیقی برای اعتباردهی به گلیم باشد. در این مواقع شما باید عوامل دیگری را نیز در نظر بگیرید. برای مثال وزن گلیم به مساحت و ابعاد آن نیز بستگی دارد.

بهترین زمان برای استفاده از این نکته، برای زمانی است که بین دو گزینه که کاملا شبیه به هم هستند نمی توان تصمیم گیری گرفت. در این مواقع وزن دو گلیم را بررسی و گلیم با وزن کمتر را انتخاب کنید.

طرح و ابعاد گلیم

وزن، ثبات رنگ، مواد به کار رفته و بررسی وضعیت پود نکات مهم برای خرید گلیم هستند. با این حال بسیاری از مخاطبین اصلا توجه ای به این نکات مانند کیفیت و مرغوب بودن مواد اولیه ندارند و تنها طراحی و زیبایی گلیم برای شان مهم است. این مشکل را در خرید فرش نیز مشاهده می کنیم.

موضوع طرح و ابعاد در رابطه با گلیم ها واقعا سلیقه ای است و نمی توانیم شما را به طرح های مخصوصی محدود کنیم. با این حال اگر بخواهیم یک نکته در رابطه با طرح گلیم بگوییم باید دور تا دور گلیم را بررسی کنید. در دور تا دور گلیم های دستباف با کیفیت و مرغوب به اندازه چند سانتی متر اختلاف در ابعاد مشاهده می شود.

به خاطر دستباف بودن این اختلاف چند سانتی متری قابل چشم پوشی است. اما اگر این اختلاف بیش از حد معمول باشد دیگر قابل چشم پوشی نیست و نشان دهنده بی کیفیت بودن گلیم خواهد بود. مخصوصا در گلیم های ماشینی این اختلاف در ابعاد باید از حد معمول گلیم های دستباف نیز کمتر در نظر گرفته شود.

بافت طبیعی گلیم دستباف

گلیم دستباف، زیبایی اش به سادگی و طبیعی بودن آن وابسته است. برخی از خریداران هنگام انتخاب و خرید گلیم دستباف به دنبال هماهنگی کامل در ابعاد و نقوش آن هستند و حتی این تفاوت ها را نقص تلقی کنند؛ اما باید توجه داشت که عدم همسانی دقیق در نقش ها و نگاره ها، در حقیقت ارزش هنری و دست ساز بودن گلیم را نشان می دهند.

 این ویژگی ها به گلیم هویت و اصالتی می بخشند که در فرش های ماشینی به ندرت دیده می شود. به عبارت دیگر، این تفاوت ها نمایانگر دست باف بودن گلیم هستند و اهمیت بسیاری در حفظ زیبایی های فرهنگی و سنتی دارند.

اگر در خرید فرش و قالی دقت و حساسیت به تقارن و هماهنگی در نقش ها ضروری باشد، در مورد گلیم این قضیه تفاوت می کند. فرش های دستباف بر اساس نقشه  مشخص بافته می شوند و همین دقت در طراحی، تفاوت میان فرش های دستباف باکیفیت و نمونه های ماشینی را ایجاد می کند.

نداشتن سره

یکی از نشانه های کیفیت در گلیم دستباف، نبودن «سره» در آن است. «سره» به وضعیتی گفته می شود که اگر لبه های گلیم را روی هم قرار دهید و آن را از وسط تا کنید، گوشه ها و لبه های گلیم کاملا بر روی هم قرار نمی گیرند و دچار عدم تطابق می شوند.

این پدیده در گلیم های بی کیفیت بیشتر مشاهده می شود و به نوعی نقص فنی در بافت به شمار می آید. یک گلیم دستباف مرغوب را به گونه ای می بافند که هیچ سره ای در آن وجود نداشته یا در صورت وجود، این مقدار بسیار ناچیز باشد.

هنگام خرید گلیم دستباف، به نبود یا کم بودن سره توجه کنید، چرا که این امر از کیفیت و مرغوبیت گلیم حکایت دارد. اگر گلیمی دارای مقدار زیادی سره باشد، این نشانه ای از نقص در بافت آن است و به مرور زمان باعث کاهش ارزش و دوام گلیم می شود. این موضوع به خریداران کمک می کند تا محصولی اصیل و با دوام انتخاب کنند و از زیبایی های هنر دست ایرانی بهره مند شوند.

نحوه نگهداری و تمیز کردن گلیم برای افزایش طول عمر

جهت نگهداری گلیم باید به نکات زیر توجه داشته باشید:

• خرید گلیم دستباف و ماشینی نیازمند مراقبت های ویژه ای است تا کیفیت و زیبایی آن حفظ شود. گرد و غبار از عوامل اصلی کاهش عمر گلیم محسوب می شود، بنابر این جارو زدن مرتب با جاروبرقی کم قدرت، بهترین روش برای جلوگیری از نفوذ آلودگی به الیاف آن است.
• در صورت ایجاد لکه، استفاده از محلول آب و سرکه سفید و دستمال نرم، باعث از بین رفتن آلودگی ها بدون آسیب به رنگ و بافت گلیم می شود.
• نور مستقیم خورشید به مرور زمان باعث کمرنگ شدن طرح و نقش گلیم می گردد. بنابر این بهتر است محل قرارگیری آن را تغییر داده و از پرده های ضخیم یا فرش های محافظ استفاده کنید.
• قرار دادن گلیم در محیط های مرطوب، زمینه رشد قارچ و کپک را فراهم می کند، به همین دلیل نگهداری در مکانی خشک و با تهویه مناسب، عمر مفید آن را افزایش می دهد.
• برای تمیز کردن عمیق، بهتر است هر چند سال یک بار از قالیشویی های معتبر استفاده شود. شستشوی خانگی با مواد شوینده قوی، باعث آسیب به الیاف و کاهش کیفیت رنگ گلیم خواهد شد.

تاریخچه و اصالت گلیم های ایرانی

خرید گلیم دستباف و ماشینی یک انتخاب دکوراتیو است و با تاریخی غنی و ریشه دار همراه است. گلیم بافی از کهن ترین هنرهای دستی ایرانی به شمار می رود که قدمت آن به هزاران سال پیش بازمی گردد. شواهد باستان شناسی نشان می دهد که این هنر از دوران مادها و هخامنشیان در ایران رواج داشته و نقوش سنتی آن، بازتابی از فرهنگ و اعتقادات مردمان این سرزمین است.

گلیم های ایرانی از نظر طرح و رنگ در هر منطقه ویژگی های خاص خود را دارند. به عنوان مثال، گلیم قشقایی با نقوش هندسی و رنگ های زنده، و گلیم ترکمن با طرح های الهام گرفته از طبیعت شناخته می شود. هر کدام از این گلیم ها هویت فرهنگی خاصی دارند که موجب محبوبیت آن ها در میان علاقه مندان به خرید گلیم دستباف و ماشینی شده است.

با وجود گسترش تولیدات صنعتی، گلیم های دستباف همچنان به دلیل ارزش هنری و کیفیت بالای خود مورد توجه قرار دارند. این هنر اصیل ایرانی که زینت بخش خانه ها است، نقش مهمی در حفظ میراث فرهنگی کشور ایفا می کند.

تفاوت های اساسی بین گلیم دستباف و ماشینی

گلیم از اصیل ترین زیراندازهای ایرانی است که در دو نوع دستباف و ماشینی تولید می شود. انتخاب بین این دو بستگی به کیفیت، دوام و هزینه دارد. در ادامه، تفاوت های این دو نوع بررسی خواهد شد:

کیفیت و مواد اولیه

گلیم دستباف از الیاف طبیعی مانند پشم و پنبه ساخته شده و به دلیل بافت دستی، مقاومت بالایی دارد. در مقابل، گلیم ماشینی اغلب از الیاف مصنوعی تولید شده و ماندگاری کمتری دارد.

طرح و نقش

طرح های گلیم دستباف سنتی و منحصر به فرد هستند، زیرا بافنده هنگام کار خلاقیت به خرج می دهد. اما گلیم ماشینی دارای طرح های تکراری است که به وسیله دستگاه های پیشرفته بافته می شود.

قیمت و ارزش

خرید گلیم دستباف و ماشینی تفاوت قیمت چشمگیری دارد. گلیم های دستباف به دلیل زمان بر بودن فرآیند بافت و کیفیت بالاتر، ارزش هنری و مالی بیشتری دارند، در حالی که گلیم های ماشینی ارزان تر هستند.